Bugüne kadar onaylanmış bir tedavisi bulunmayan ABCA4 ilişkili Stargardt hastalığında, ağızdan kullanılan tinlarebant önemli bir faz 3 eşiğini geçti. İlaç retina hasarını geri çevirmedi; ancak görüntülemeyle ölçülen hastalık ilerlemesini plaseboya göre yavaşlattı.
DRAGON çalışması ne gösterdi?
24 ay süren randomize ve çift kör DRAGON araştırması, ABCA4 mutasyonu doğrulanmış 12–20 yaş aralığındaki hastalarda günlük 5 mg tinlarebantı plaseboyla karşılaştırdı. Çalışmayı tedavi grubunda 62, plasebo grubunda 32 kişi tamamladı.
Fundus otofloresans görüntülerinde hücre kaybını temsil eden atrofi alanlarının büyümesi ölçüldü. Tinlarebant kullananlarda lezyon büyüme hızı plaseboya göre yüzde 35,7 daha düşük bulundu. Sistemik kullanılan ilaç her iki gözü de etkilediği için benzer sonuç diğer gözde de görüldü.
İlaç hangi mekanizmayı hedefliyor?
ABCA4 genindeki bozukluk, görme döngüsü sırasında oluşan bazı zararlı yan ürünlerin retina pigment epiteli ve fotoreseptörlerde birikmesine yol açıyor. Tinlarebant, retinol bağlayıcı protein 4’ü baskılayarak göze taşınan retinol miktarını azaltmayı ve toksik A2E birikimini yavaşlatmayı amaçlıyor.
Görme keskinliğinde iki grup arasında belirgin fark görülmedi. Araştırmacılar bunun, erken evrede görme keskinliğinin hastalık ilerlemesini yeterince hassas göstermemesinden kaynaklanabileceğini belirtiyor.
FDA, tinlarebant başvurusunu öncelikli incelemeye aldı ve karar için 12 Şubat 2027 tarihini hedefledi. Onaylanırsa Stargardt tip 1 için ilk ağızdan sistemik tedavi seçeneği olabilir ve genetik tanının önemini artırabilir.
İlaç kaybedilen görmeyi geri getirmedi ve henüz onaylanmış değil. Gece görmede güçlük, karanlığa geç uyum, ışık hassasiyeti ve sarı renkli görme gibi mekanizmayla ilişkili yan etkiler bildirildi. Daha uzun takipte işlevsel görme avantajının doğrulanması gerekiyor.