Turkuaz bir bayrağa 25 saniye bakıp ardından beyaz bir alana baktığınızda, karşınızda kırmızı beyaz Türk bayrağını görebileceğinizi söylesem? :) Bu ardıl görüntü testi, gözünüzün ve beyninizin renkleri nasıl işlediğini kendi deneyiminizle göstermeyi amaçlıyor.
Ardıl görüntü nedir?
Parlak bir ışığa ya da renkli bir görüntüye bir süre baktıktan sonra gözünüzü başka yere çevirdiğinizde, o görüntünün hayaletimsi bir kopyasını görmeye devam edersiniz. Buna ardıl görüntü denir. Fotoğraf makinesinin flaşı patladıktan sonra gözünüzün önünde beliren leke de bunun bir örneğidir.
Peki neden renkler ters dönüyor? Retinadaki koni hücreleri kırmızı, yeşil ve mavi ışığa farklı duyarlılık gösterir; beyin ise renkleri karşıt çiftler halinde yorumlar: kırmızı-turkuaz, mavi-sarı, siyah-beyaz. Turkuaz bir görüntüye uzun süre baktığınızda bu renge duyarlı hücreler yorulur ve tepkileri geçici olarak azalır. Ardından beyaz bir alana baktığınızda, yorulmayan hücrelerin sinyali baskın gelir ve beyin karşıt rengi, yani kırmızıyı görür.
Test nasıl yapılır?
- Aşağıdan bir görüntü seçin ve "Başlat" düğmesine basın.
- Görüntünün ortasındaki küçük noktaya, göz kırpmamaya çalışarak geri sayım bitene kadar bakın.
- Görüntü beyaza döndüğünde noktaya bakmaya devam edin; gerekirse bir iki kez göz kırpın.
- Karşınızda beliren gerçek renkleri izleyin. Etki birkaç saniye sürer.
Ortadaki noktaya bakmaya hazır olduğunuzda başlatın.
Gözünüz neden kandırılıyor?
Bu deney, gördüğümüz renklerin dış dünyanın birebir kopyası olmadığını, gözün ve beynin yorumlarıyla oluştuğunu güzel bir şekilde gösterir. Aynı mekanizma, gün içinde farkında olmadan da çalışır: Örneğin uzun süre kırmızı ışık altında kaldıktan sonra beyaz bir kâğıt kısa süre yeşilimsi görünebilir. Ameliyathanelerde cerrahların yeşil ya da mavi kıyafet giymesinin nedenlerinden biri de, kırmızıya uzun süre baktıktan sonra beyaz yüzeylerde ortaya çıkabilecek rahatsız edici yeşil ardıl görüntüleri azaltmaktır.
Bu deneydeki ardıl görüntü zararsızdır ve birkaç saniyede kaybolur. Ancak normal bakışta uzun süre geçmeyen ardıl görüntüler, gözün önünde kalıcı lekeler ya da güneşe bakma sonrası gelişen görme bozuklukları muayene gerektirir. Güneşe ya da lazer ışığına asla doğrudan bakmayın.
Sık sorulan sorular
Ardıl görüntüyü göremedim, normal mi?
Evet. Noktaya yeterince sabit bakmadıysanız, ekran parlaklığı düşükse ya da sık göz kırptıysanız etki zayıf olabilir. Parlaklığı artırıp gözünüzü noktadan ayırmadan tekrar deneyin. Beyaz alana geçince bir kez göz kırpmak etkiyi belirginleştirebilir.
Bu deney gözlere zarar verir mi?
Hayır. Normal ekran parlaklığında yapılan bu deney zararsızdır; koni hücrelerinin geçici adaptasyonu birkaç saniyede düzelir. Işığa duyarlı epilepsisi olan kişiler yine de yanıp sönen görüntülerden kaçınmalıdır; bu deneyde ani yanıp sönme yoktur.
Renk körleri ardıl görüntü görür mü?
Ardıl görüntü oluşur; ancak renk körlüğünün türüne bağlı olarak algılanan renkler farklı olabilir. Örneğin kırmızı-yeşil renk zayıflığı olan biri, bayrak deneyindeki kırmızıyı daha soluk ya da farklı bir tonda görebilir.
Bu sayfadaki test bilgilendirme ve farkındalık amaçlıdır; teşhis koymaz, gözlük ya da lens numarası belirlemez ve göz muayenesinin yerini tutmaz. Ekran ayarları, ortam ışığı ve mesafe sonucu etkileyebilir. Görmenizde ani bulanıklık, ışık çakması, perde inmesi, görme alanında kayıp ya da göz ağrısı varsa vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurun.
İlinizdeki göz sağlığı merkezlerini görün →