Harfleri net görmek başka, soluk ve gri tonlu harfleri seçebilmek başka bir beceridir. Bu kontrast duyarlılığı testiyle, giderek soluklaşan harfleri hangi noktaya kadar ayırt edebildiğinizi görün.
Kontrast duyarlılığı nedir?
Klasik göz tablosu, beyaz zemin üzerindeki siyah harflerle ölçüm yapar; yani en yüksek kontrastla. Oysa günlük hayatın büyük kısmı böyle değildir: Sisli bir havada yolu seçmek, akşamüstü merdiven basamaklarını görmek, gri bir zeminde gri bir yazıyı okumak ya da yüz ifadelerini loş ışıkta fark etmek düşük kontrastlı görevlerdir. Kontrast duyarlılığı, gözün birbirine yakın gri tonları ayırt etme becerisidir.
İlginç olan şu: Bazı kişilerin göz tablosundaki sonucu 10/10 olduğu halde kontrast duyarlılığı azalmış olabilir. Başlangıç dönemindeki katarakt, glokom, diyabetik retinopati, sarı nokta hastalıkları, kuru göz ve bazı nörolojik durumlar kontrast algısını keskinlikten önce etkileyebilir. "Görüyorum ama bulanık ve donuk görüyorum", "gece araba kullanmak zorlaştı" gibi şikâyetlerin arkasında çoğu zaman bu vardır.
Test nasıl yapılır?
- Ekran parlaklığını orta-yüksek seviyeye getirin; gece modu, karanlık mod ve mavi ışık filtresini kapatın.
- Ekrana yaklaşık 1 metre uzaktan bakın; uzak gözlüğünüz varsa takın. Testi iki gözle birlikte yapabilirsiniz.
- Ortada beliren harfi aşağıdaki seçeneklerden bulun. Harfler giderek soluklaşır; emin değilseniz tahmin edin.
Ortadaki harf hangisi?
Sonucunuz ne anlama gelir?
Test, harfi doğru seçebildiğiniz en düşük kontrast düzeyini bulur. Klinikte kullanılan kontrast tablolarına benzer şekilde sonuç yüzde ve log birimiyle gösterilir. Yüzde ne kadar küçükse kontrast duyarlılığınız o kadar iyidir. Ekranlar sınırlı sayıda gri tonu gösterebildiği ve parlaklık ayarları çok farklı olduğu için bu sonuç yalnızca kabaca fikir verir.
Düşük çıkan bir sonuç tek başına bir hastalık anlamına gelmez. Ancak özellikle gece görüşünde zorlanma, karşıdan gelen farlarda kamaşma, renklerin solgun görünmesi gibi şikâyetlerle birlikteyse katarakt başta olmak üzere göz sağlığının değerlendirilmesi için iyi bir nedendir.
Kontrast duyarlılığı; sürüş güvenliği, düşme riski ve okuma konforu ile yakından ilişkilidir. Özellikle ileri yaşta merdiven ve kaldırım kenarlarını seçmekte zorlanmak düşmelere yol açabilir. Evde iyi aydınlatma ve basamak kenarlarına kontrastlı bant gibi basit önlemler fark yaratabilir.
Sık sorulan sorular
10/10 görüyorum, kontrast duyarlılığım düşük olabilir mi?
Evet. Görme keskinliği yüksek kontrastta ölçülür; düşük kontrastlı görme ise farklı bir beceridir. Erken katarakt gibi durumlarda keskinlik normalken kontrast algısı azalmış olabilir.
Sarı camlı gözlükler kontrastı artırır mı?
Bazı renkli camlar belirli ortamlarda kontrast hissini artırabilir; ancak gerçek kontrast duyarlılığını iyileştirmez ve gece sürüşünde ışık miktarını azaltabilir. Sürüş için renkli cam kullanmadan önce bir göz hekimine danışmak gerekir.
Kontrast duyarlılığı neden yaşla azalır?
Yaşla birlikte göz merceği daha az saydam hale gelir, göz bebeği küçülür ve retinaya ulaşan ışık azalır. Bu değişiklikler kontrast algısını yavaş yavaş düşürür. Belirgin azalma ise çoğu zaman bir göz sorununa işaret eder.
Bu sayfadaki test bilgilendirme ve farkındalık amaçlıdır; teşhis koymaz, gözlük ya da lens numarası belirlemez ve göz muayenesinin yerini tutmaz. Ekran ayarları, ortam ışığı ve mesafe sonucu etkileyebilir. Görmenizde ani bulanıklık, ışık çakması, perde inmesi, görme alanında kayıp ya da göz ağrısı varsa vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurun.
İlinizdeki göz sağlığı merkezlerini görün →