Çağatay Gülümser Reçeteni Oku
Konular
Göz Testleri 17
Araçlar
Videolar
Optisyenler İçin
Hakkımda İletişim

Göz Damlası Tutturamıyorum, Ne Yapmalı? Göz Damlası Aparatı İşe Yarar mı?

Göz damlası tutturamıyorum diyorsanız yalnız değilsiniz; damla yanağa akıyor, şişe kirpiğe değiyor ya da tam damlatacakken göz kendiliğinden kapanıyor. Bu yazıda damlanın neden “kaçtığını”, eli titreyenler ve yaşlılar için işe yarayan yöntemleri, kapalı göz tekniğini ve gözlüğe takılan damla aparatlarının ne işe yaradığını sade bir dille anlatıyorum.

Göz damlası tutturamamak nedir, neden bu kadar sık olur?

Bir optisyen olarak en sık duyduğum cümlelerden biri şu: “Hekim damlayı yazdı ama ben bir türlü gözüme damlatamıyorum.” Aslında bu çok normal. Çünkü göz, vücudumuzun en iyi korunan bölgelerinden biridir. Bir şey yaklaştığında göz kapağı refleks olarak kapanır; buna göz kırpma refleksi denir. Yani damlayı gözünüze yaklaştırdığınızda vücudunuz tam olarak yapması gerekeni yapıyor: gözü korumaya çalışıyor :)

Peki bunu nasıl düşünebiliriz? Bir arabanın ön camına su damlatmaya çalıştığınızı hayal edin; tam damlatacağınız anda silecek çalışıyor. Göz kapağı da o silecek gibidir. Üstelik damla şişesi göze çok yakın olduğu için ucunu tam olarak göremezsiniz; nişan almak zorlaşır.

Damla neden gözün dışına kaçar? Adı konmuş birkaç sebep

  • Göz kırpma refleksi: Damla düşmeden hemen önce kapak kapanır ve damla kirpiklere ya da yanağa akar.
  • El titremesi: İleri yaş, bazı nörolojik durumlar ya da sadece heyecan elin titremesine neden olabilir; şişenin ucu sabit durmaz.
  • Eklem ağrısı ve kas gücü: Parmaklarda eklem sorunu olan kişiler şişeyi sıkmakta zorlanabilir; bazen bir damla yerine üç damla birden gelir.
  • Yakını net görememe: 40 yaşından sonra başlayan presbiyopi nedeniyle şişenin ucunu net görmek zorlaşır; gözlüğü çıkarınca da hedef bulanıklaşır.
  • Baş pozisyonu: Başı yeterince geriye yatırmamak damlanın gözün önünden akıp gitmesine yol açar.

Göz damlası kimler için daha zor olur?

Damlayı her gün, hatta günde birkaç kez kullanması gereken kişiler bu sorunu en çok yaşayanlardır. Örneğin glokom nedeniyle uzun süre damla kullananlar, katarakt ameliyatı sonrası belirli bir süre damla kullananlar ve göz kuruluğu nedeniyle sık sık suni gözyaşı damlatanlar ilk akla gelenlerdir. Yaşlılar, eli titreyenler, eklem ağrısı olanlar ve yalnız yaşayıp damlayı kendi kendine uygulamak zorunda olanlar için de durum daha zordur.

Burada şunu bilmek önemli: Damla gözünüze girmiyorsa, hekiminizin planladığı etkiyi de tam alamıyor olabilirsiniz. Yani mesele sadece pratiklik değil; tedavinin düzenli ve doğru uygulanması meselesi.

Göz damlası nasıl daha kolay damlatılır?

Gelin çok basit şekilde anlatalım. Temel adımları göz damlası nasıl damlatılır yazısında ayrıntılı anlattım; burada özellikle “tutturamıyorum” diyenler için işe yarayan yöntemlere odaklanıyorum. Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) ve ABD Ulusal Göz Enstitüsü (NEI) de benzer adımlar öneriyor:

  • Elleri yıkayın: Damlaya ve gözünüze dokunmadan önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
  • Şişenin ucunu temiz tutun: Ucu göze, kirpiğe ya da parmağınıza değdirmeyin; aksi hâlde şişe mikrop taşıyabilir.
  • Cep oluşturun: Başınızı geriye yatırıp yukarı bakın, alt göz kapağınızı hafifçe aşağı çekin. Oluşan küçük cep, damlanın hedefidir.
  • Elinizi destekleyin: Şişeyi tutan elin serçe ve yüzük parmaklarını burnunuza ya da alnınıza dayamak eli sabitler, titremeyi azaltır.
  • Sonrasında gözü kapatın: Damladan sonra gözünüzü bir iki dakika kapalı tutun ve burun tarafındaki iç köşeye hafifçe bastırın. Bu, damlanın gözde daha uzun kalmasına yardımcı olur.
  • Farklı damlalar arasında bekleyin: İki farklı damla kullanıyorsanız aralarında en az 5 dakika bekleyin; yoksa ikinci damla ilkini yıkayıp götürebilir.
Kendinizi deneyin: Kapalı göz yöntemi
  1. Sırtüstü uzanın ya da koltukta başınızı iyice geriye yaslayın.
  2. Gözünüzü kapatın.
  3. Damlayı gözünüzün burun tarafındaki iç köşesine, kapalı kapakların birleştiği yere damlatın.
  4. Gözünüzü yavaşça açın ve birkaç kez hafifçe kırpın; damla kendiliğinden gözün içine süzülür.
  5. Bu yöntem aslında AAO'nun eli titreyenler ve nişan almakta zorlananlar için önerdiği bir yöntemdir; bir yakınınız size damlatırken de kullanılabilir.

Göz damlası aparatı nedir, işe yarar mı?

Videodaki gibi gözlüğe takılan ya da göz çevresine oturan damla aparatları, şişeyi gözün tam üzerinde ve doğru mesafede sabit tutmaya yarayan basit yardımcılardır. Mantığı şu: Siz nişan almakla uğraşmazsınız, aparat şişeyi hizalar; siz sadece sıkarsınız. Bazı modeller göz kapağını hafifçe aşağıda tutar, bazıları şişeyi sıkmayı kolaylaştıran bir kol içerir.

Bu tür aparatlar özellikle eli titreyen, eklem ağrısı olan, yakını net göremeyen ya da damlayı yalnız uygulamak zorunda olan kişiler için işi kolaylaştırabilir. AAO da damlatmakta zorlanan kişilerin, hekimlerine damla yardımcı cihazlarını sormasını öneriyor. Ancak her aparat her şişeye uymayabilir; şişe şekli ve boyutu önemlidir. Hangi damlayı nasıl kullanacağınız konusunda hekiminize ya da eczacınıza danışmanız en doğrusu.

Göz damlası hakkında yaygın yanlış inançlar

Burada karşılaştığım en yaygın yanlış inanç şu: “Bir damla girmediyse üç damla damlatırım, garanti olur.” Oysa gözün bir seferde tutabileceği sıvı miktarı sınırlıdır; fazlası zaten dışarı taşar ya da gözyaşı kanalından akıp gider. Hekiminiz kaç damla dediyse o kadar damlatın. Emin olamadıysanız ne yapacağınızı hekiminize sorun.

Bir diğer yanlış inanç: “Damlayı yakan bir şey olduğu için yanma hissediyorsam doğru girmiştir.” Bazı damlalar hiç his vermez, bazıları hafif yakabilir. Hissetmemek damlanın girmediği anlamına gelmez. AAO, damlanın buzdolabında saklanmasının, damla gözünüze düştüğünde hissetmenizi kolaylaştırabileceğini belirtiyor; ancak bunun sizin kullandığınız damla için uygun olup olmadığını mutlaka hekiminize ya da eczacınıza sorun.

Ve son olarak: “Şişenin ucu gözüme değdi, bir şey olmaz.” Değen uç mikrop taşıyabilir. Özellikle uzun süre kullanılan şişelerde bu durum enfeksiyon riskini artırabilir.

Ne zaman göz hekimine danışmalısınız?

Damlayı düzenli olarak gözünüze damlatamadığınızı fark ediyorsanız bunu kontrolde mutlaka söyleyin. Bunu söylemek hiç de utanılacak bir şey değil; hekiminiz uygulama şeklini gösterebilir, gerekirse farklı bir yöntem planlayabilir. Damladan sonra geçmeyen kızarıklık, şişlik ya da kaşıntı olursa da beklemeden bilgi verin.

Neden önemli?
Damlanın gözünüze girmemesi, tedavinin aksaması demektir. Özellikle glokom gibi uzun süreli takip gerektiren durumlarda düzenli ve doğru uygulama görmenizi korumanın bir parçasıdır. Doğru teknik ve gerekirse basit bir aparat bu süreci çok kolaylaştırabilir.
Hemen göz hekimine başvurun
Damla kullandıktan sonra şiddetli ağrı, giderek artan kızarıklık, ani görme bulanıklığı, göz kapağında belirgin şişlik ya da ışığa karşı aşırı hassasiyet olursa beklemeyin. Şişenin ucu göze çarptıktan sonra geçmeyen batma hissi de muayene gerektirir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, göz muayenesinin yerini tutmaz.

Sık sorulan sorular

Göz damlası gözüme girdi mi nasıl anlarım?

Çoğu zaman gözde hafif bir serinlik ya da ıslaklık hissedersiniz. Damla yanağınıza akıyorsa büyük olasılıkla dışarıda kalmıştır. Emin olamadığınız durumlarda ne yapacağınızı hekiminize sorun.

Göz damlası damlatırken göz neden kapanır?

Bu, göz kırpma refleksidir; göze yaklaşan her şeye karşı doğal bir korumadır. Kapalı göz yöntemi ya da elinizi alnınıza dayayarak damlatmak bu refleksi daha az sorun hâline getirir.

İki farklı göz damlası arasında ne kadar beklenmeli?

AAO 3 ila 5 dakika, NEI en az 5 dakika beklenmesini öneriyor. Hekiminiz farklı bir süre söylediyse ona uyun.

Göz damlası aparatı herkes için uygun mu?

Aparatlar özellikle eli titreyenler, yaşlılar ve nişan almakta zorlananlar için pratik olabilir; ancak her şişe her aparata uymaz. Kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışmanız en doğrusudur.

Göz damlasını buzdolabında saklamak gerekir mi?

Bu, damlanın türüne bağlıdır. Soğuk damla gözde daha kolay hissedilebilir ama her damla buzdolabında saklanmaya uygun olmayabilir; kutu üzerindeki bilgiye bakın ve hekiminize ya da eczacınıza sorun.

Bu video ilgini çekebilir:Yakın Görme Damlası 😱 Optisyenliğin sonu mu geldi? 👀

Kaynaklar: YouTube Shorts – Göz damlası damlatmak artık çok kolay: gözlüğe takılan damla aparatı · AAO – How to Put in Eye Drops · AAO – Scared of Eye Drops? Tips for Anxious Kids and Adults · NEI – How to Put in Eye Drops