“Göze iyi gelen vitamin” başlığı altında satılan her takviyenin aynı bilimsel desteğe sahip olmadığı vurgulandı. AAO 2026’daki uzman değerlendirmesi, beslenmenin bazı göz hastalıklarında anlamlı bir rol oynadığını; bazı popüler takviyelerde ise kanıtın zayıf veya çelişkili kaldığını ortaya koydu.
Sarı nokta hastalığında en güçlü kanıt
Yaşa bağlı makula dejenerasyonunda lutein, zeaksantin ve omega-3 bakımından zengin beslenme modelleri hastalığın ilerleme riskinin azalmasıyla ilişkilendiriliyor. Haftada en az iki porsiyon yağlı balık tüketimiyle yaklaşık yüzde 20, Akdeniz diyetine sıkı uyumla ileri evre AMD’ye ilerlemede yaklaşık yüzde 26 azalma bildirildi.
AREDS2 formülü ise her sağlıklı birey için genel bir göz vitamini değil; özellikle orta evre AMD’si bulunan veya bir gözünde ileri AMD gelişmiş belirli hastalar için kullanılan bir takviye yaklaşımı. Bütün besinlerin sağladığı bileşenlerin yalnızca kapsülle tamamen karşılanamayacağı da vurgulanıyor.
Kuru gözde omega-3 tartışması sürüyor
Orta ve ağır kuru göz hastalarını inceleyen DREAM araştırmasında yüksek doz omega-3 alanlarla zeytinyağı plasebosu kullananlar arasında belirti ve klinik bulgular açısından anlamlı üstünlük görülmedi. Vitamin D çalışmalarının sonuçları da tutarlı değil. A vitamini eksikliği göz yüzeyini etkileyebilse de kontrolsüz yüksek doz A vitamini toksisiteye yol açabiliyor.
Glokomda gözlenen ilişkiler tedavi yerine geçmiyor
Kafein göz içi basıncını kısa süreli yükseltebiliyor. Ailesinde glokom bulunan ve günde üç fincan veya daha fazla kahve içen kişilerde yüksek basınçlı glokom riskinin arttığını gösteren gözlemsel veriler bulunuyor. Yeşil yapraklı sebze, çay ve MIND diyetiyle daha düşük risk arasında ilişkiler bildirilse de bunlar glokom damlasının veya hekim takibinin alternatifi değil.
Beslenme önerileri hastalığa göre değişiyor. Akdeniz tipi beslenme, sigarayı bırakma, fiziksel hareket ve kilo kontrolü birçok durumda tek bir takviyeden daha güçlü ve daha geniş sağlık yararı sunuyor.
Beslenme araştırmalarının bir bölümü gözlemsel olduğu için doğrudan neden-sonuç göstermez. Takviyeler ilaçlarla etkileşebilir ve yüksek dozlarda zarar verebilir. Özellikle AREDS2 gibi ürünler göz muayenesiyle belirlenen uygun hasta grubunda kullanılmalı.
Kaynak: Ophthalmology Times – Göz sağlığı ve beslenme kanıtları