Kırsal bölgelerde katarakt, önlenebilir körlüğün başlıca nedeni. Sorun çoğu zaman tedavi değil, hastaların zamanında bulunması. Bangladeş’te geliştirilen bir telefon uygulaması, bu taramayı sıradan bir Android telefona taşımayı hedefliyor.
12 bini aşkın fotoğrafla eğitildi
Amerikan Oftalmoloji Akademisi’nin (AAO) 130. yıllık toplantısında sunulan çalışmada, Bangladeş’teki Chattogram Lions Göz Enstitüsü ekibi ALO (Bengalce “ışık”) adlı uygulamayı tanıttı. Uygulama göz fotoğrafını yapay zekâyla analiz ederek olası kataraktı işaretliyor; sonucu ardından bir hekim onaylıyor ya da düzeltiyor.
Sistem, uzmanların derecelendirdiği 12.439 göz görüntüsüyle eğitildi ve 4.000 hastada göz hekimlerinin tanılarıyla karşılaştırıldı.
Hataların çoğu evrelemede
4.000 vakanın 3.393’ü doğru sınıflandırıldı. Doğruluk iç testte yüzde 96, gerçek saha koşullarında yüzde 84,8 olarak bildirildi.
Hataların yüzde 71’i olgunlaşmamış ve olgun katarakt arasındaki sınırda yaşandı; araştırmacılar bunları tespit değil evreleme hatası olarak değerlendiriyor. Kırsal Bangladeş’te körlüğün yüzde 85–92’sinden kataraktın sorumlu olduğu belirtiliyor.
Ayrı tarama cihazları 400–500 dolara mal oluyor ve eğitimli personel gerektiriyor. Ucuz telefonlarla yapılan ön tarama, ameliyata ihtiyacı olan kişilerin daha hızlı bulunmasını sağlayabilir.
Uygulama tanı koymuyor, yalnızca ön tarama yapıyor; çalışma hastane hastalarında yapıldı ve hakem denetiminden geçip geçmediği belirtilmedi. Görmesi bulanıklaşan herkes göz muayenesine gitmelidir.