Kuru tip sarı noktanın ileri evresi olan coğrafi atrofide merkezi görme kaybedildiğinde bugüne kadar geri getirilebilen bir şey yoktu. Retina altına yerleştirilen PRIMA çipinin üç yıllık sonuçları, bazı hastalarda okuma becerisinin yeniden kazanılabildiğini gösteriyor.
Gözlükteki kamera görüntüyü çipe yansıtıyor
Science Corporation’ın geliştirdiği PRIMA, retinanın altına yerleştirilen 2 milimetrelik kablosuz bir fotovoltaik çip. Hasta özel bir gözlük takıyor; gözlükteki kamera gördüğü görüntüyü kızılötesi ışık olarak çipe yansıtıyor. Çip bu ışığı elektrik sinyaline çevirerek retinada hâlâ sağlam olan sinir hücrelerini uyarıyor.
Ophthalmology Times’ın 13 Ekim tarihli haberine göre AAO 2026’da sunulan PRIMAvera çalışmasında 38 hastaya implant yerleştirildi. Hastaların başlangıçtaki merkezi görmesi yaklaşık 20/460 düzeyindeydi.
Kazanım ilk yıldan sonra da arttı
İlk yılda ortalama 25 harf olan görme kazancı, 36. ayda yaklaşık 30 harfe yükseldi. Hastaların yarısından fazlası menü okumak, bulmaca çözmek ya da tren saatlerine bakmak gibi günlük işlerde sistemi kullanabildi.
38 hastada toplam 29 ciddi yan etki görüldü; bunların yaklaşık yüzde 83’ü ameliyattan sonraki ilk altı ayda ortaya çıktı ve çoğu göz tansiyonu yükselmesi, kanama ya da retina yırtığı gibi cerrahiyle ilişkili olaylardı. Üç yıl içinde çipin yerinden oynaması ya da kronik iltihap bildirilmedi. PRIMA Temmuz 2026’da CE işareti aldı; ABD’de FDA incelemesi sürüyor.
Coğrafi atrofi için mevcut iğne tedavileri hastalığın ilerlemesini yalnızca yavaşlatıyor, kaybedilen görmeyi geri getirmiyor. PRIMA, merkezi görmesini tamamen kaybetmiş hastalar için ilk kez “onarıcı” bir seçenek sunuyor.
Kazanılan görme normal görme değil; siyah-beyaz ve sınırlı çözünürlükte, özel gözlükle elde edilen bir görme. Ameliyat teknik olarak zor, uzun bir rehabilitasyon eğitimi gerektiriyor ve herkes uygun aday değil. Türkiye’de kullanımı henüz söz konusu değil.
Kaynak: Ophthalmology Times – PRIMA implantında 3 yıllık sonuçlar