PVC boru ve kalsiyum karpitle evde yapılan “karpit tabancaları”, Hindistan’da bayram döneminde ciddi göz yaralanmalarına yol açtı. Yeni bir çalışma, bu yanıkların ne kadar ağır olabileceğini ve erken cerrahinin önemini ortaya koyuyor.
Tutuşmayan tabancaya bakarken patladı
Medical Dialogues’un aktardığı ve Indian Journal of Ophthalmology’de yayımlanan çalışmada, 10 günlük bayram döneminde Patna’daki bir göz merkezine başvuran 37 erkek hasta incelendi. Hastaların ortanca yaşı 15’ti ve hepsi evde yaralanmıştı.
Yaralananların yüzde 83,8’i, ateşlenmeyen tabancanın içine bakarken yaralandı. Gözlerin yüzde 64,8’inde ağır evre (Dua IV–VI) yanık, yüzde 21,6’sında korneada tam saydamlık kaybı saptandı. Yanıklara gözün içine gömülen kalsiyum parçacıkları da eşlik ediyordu.
Erken amniyotik zar nakli fark yarattı
Gözlerin yüzde 81’ine erken dönemde amniyotik zar nakli yapıldı ve ortalama görme keskinliği bir hafta içinde belirgin şekilde iyileşti. Ancak ağır yanıklı gözlerde dördüncü haftada korneada damarlanma başladı; bu, kornea yüzeyini yenileyen kök hücrelerin zarar gördüğüne işaret ediyor.
Kimyasal ve termal göz yanıklarında ilk dakikalar belirleyici. Çalışma, bol suyla hemen yıkama ve parçacıkların temizlenmesinin, ardından erken cerrahi müdahalenin görmeyi korumada kritik olduğunu gösteriyor. Havai fişek ve benzeri patlayıcılarla ilgili göz kazaları Türkiye’de de özellikle kutlama dönemlerinde sık görülüyor.
Çalışma tek merkezli ve takip yalnızca dört hafta. Kalıcı görme sonuçları henüz bilinmiyor. Gözüne kimyasal ya da patlayıcı maddesi kaçan biri gözünü ovuşturmadan bol suyla yıkamalı ve vakit kaybetmeden acil göz muayenesine gitmelidir.
Kaynak: Medical Dialogues – Karpit tabancası göz yaralanmaları çalışması