Otozomal dominant optik atrofi (ADOA), optik siniri etkileyen en sık kalıtsal hastalık ve bugün onaylı bir tedavisi yok. Stoke Therapeutics, hastalığın kökenindeki protein eksikliğini RNA temelli bir ilaçla gidermeyi hedefleyen çalışmasının ilk verilerini AAO 2026’da paylaştı.
Sağlam gen kopyasını daha çok çalıştırmak
Eyewire’ın 12 Ekim tarihli haberine göre ADOA çoğunlukla OPA1 genindeki değişikliklerden kaynaklanıyor ve bu değişiklikler işlevsel OPA1 proteinini yaklaşık yarıya düşürebiliyor. Bu da hücrelerin enerji santrali olan mitokondrilerde bozulmaya, görme sinyalini taşıyan retina gangliyon hücrelerinde kayba ve ilerleyici görme kaybına yol açıyor.
Deneysel ilaç STK-002, genin sağlam kopyasından daha fazla işlevsel RNA üretilmesini sağlayarak OPA1 protein düzeyini yeniden yükseltmeyi amaçlıyor.
Hastalarda ilk sonuçlar 2027’de
Laboratuvar çalışmalarında ilaç doza bağlı olarak retinada OPA1 protein düzeyini artırdı ve farklı OPA1 değişiklikleri taşıyan hasta hücrelerinde mitokondri işlevini iyileştirdi. Doğal seyir çalışmasında ise ADOA hastalarında oksidatif stresin daha yüksek olduğu ve bunun görme keskinliğindeki düşüşle güçlü ilişki gösterdiği bulundu.
Faz 1 OSPREY çalışmasında ilk iki doz grubunun uygulaması tamamlandı; üçüncü grubun 2026 sonuna kadar bitmesi bekleniyor. Tedavi etkili olabilecek dozlara ait ilk güvenlik ve etkinlik verilerinin 2027’nin ilk yarısında açıklanması planlanıyor.
ADOA genellikle çocukluk çağında başlayan, iki gözü de etkileyen ve yavaş ilerleyen bir görme kaybına yol açıyor. Hastalığın nedenine yönelik bir tedavi, bugün yalnızca takip ve destekle yönetilen bu hastalar için önemli bir değişim olabilir.
Henüz hastalarda etkinlik ya da güvenlik sonucu açıklanmadı; paylaşılan veriler laboratuvar ve doğal seyir çalışmalarına dayanıyor. Ailesinde optik atrofi öyküsü olan ya da nedeni açıklanamayan görme kaybı yaşayan kişilerin genetik değerlendirme için göz hekimine başvurması önerilir.
Kaynak: Eyewire – Stoke Therapeutics Presents STK-002 Data for ADOA