ABD'de bir federal yargıç, abonelik modeliyle günlük kontakt lens satan Hubble Contacts'a karşı açılan davayı toplu dava olarak onayladı. Davanın merkezinde, hastaya yazılan lens yerine şirketin kendi lensinin gönderildiği iddiası var. Aynı günlerde ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) da kontakt lens reçete kuralının yükümlülükleri için kamuoyu görüşü istedi.
Hubble Davasında Ne Oldu?
Vision Monday'in 19 Ekim 2026'da aktardığına göre Kaliforniya Merkez Bölge Federal Mahkemesi'nden Yargıç George H. Wu, Africa v. Vision Path Inc. davasını toplu dava (class action) olarak onayladı. Vision Path, Hubble'ın abonelik hizmetini işleten New York merkezli şirket.
Onaylanan grup, 25 Nisan 2019'dan bugüne kadar HubbleContacts.com üzerinden Hubble Classic Daily lens aboneliği satın alan, kendisine bu lens reçete edilmemiş olan ve kişisel yaralanma tazminatı talep etmeyen Kaliforniya sakinlerinden oluşuyor. Mahkeme kayıtlarına göre bu tanıma giren 95.500'den fazla müşteri bulunuyor.
Toplu dava onayı, benzer durumdaki çok sayıda kişinin taleplerinin tek bir davada birlikte görülebileceği anlamına geliyor. Yani mahkeme bu aşamada şirketin kusurlu olup olmadığına karar vermedi; yalnızca davanın bu grubu temsilen yürütülebileceğine hükmetti. Göz yaralanmasına ilişkin kişisel tazminat talepleri ise onaylanan grubun kapsamı dışında tutuldu.
Davacıların iddiasına göre şirket, internet sitesinde yanıltıcı ifadeler kullandı ve ödeme aşamasında önemli bilgileri açıklamadı. Reçete doğrulama sürecinde, müşteriye hekimin yazdığı marka yerine kendi standart lensini koyduğu; doğrulama talebini hekime kendi lensi için ilettiği ve bu talepleri anlaşılması zor ya da yanıtsız kalan otomatik telefon aramalarıyla yaptığı öne sürülüyor. Davacı avukatlarına göre yargıç, şirketin kurucu ortakları Ben Cogan ve Jesse Horwitz hakkındaki dolandırıcılık iş birliği iddiasının da devam etmesine izin verdi.
Hubble ise davaya güçlü biçimde itiraz edeceğini açıkladı. Şirket, kararın usule ilişkin olduğunu ve herhangi bir hukuka aykırılık tespiti anlamına gelmediğini vurguluyor. Şirkete göre lensleri FDA izinli, "tek ölçü" iddiası kanıtlanmış bir gerçek değil ve federal kurallar reçete doğrulamanın telefon, faks ya da e-postayla yapılmasına izin veriyor. Mahkeme, Ekim 2025'te kuruculara yönelik bazı talepleri reddetmişti. Hubble, 2022'de benzer federal iddiaları 3,5 milyon dolar ödeyerek çözmüştü. Amerikan Optometri Derneği (AOA) de 2025'te FTC'ye, hasta zararından şüphelenilen 80'den fazla belgelenmiş vaka ilettiğini açıklamıştı.
ABD'deki Kontakt Lens Kuralı Nasıl İşliyor?
ABD'de kontakt lens satışı, FTC'nin Contact Lens Rule adlı kuralıyla düzenleniyor. Buna göre lensi uygulayan hekim, uygulama tamamlandıktan sonra reçetenin bir kopyasını hastaya vermek ve bunu kayıt altına almak zorunda. Hasta reçetesini satıcıya doğrudan iletmezse satıcı, reçeteyi yazan hekimden doğrulama istemek durumunda. Hekim belirli bir süre içinde yanıt vermezse reçete doğrulanmış sayılıyor. Eleştirmenlerin "pasif doğrulama" dediği bu sistem, Hubble davasındaki iddiaların da odağında.
FTC, 14 Ekim 2026'da Federal Register'da yayımlanan duyuruyla bu kuralın getirdiği bilgi toplama yükümlülüklerinin üç yıl daha uzatılması için görüş istedi. Mevcut onayın süresi 31 Ocak 2027'de doluyor; yorumlar 14 Aralık'a kadar Regulations.gov üzerinden iletilebiliyor. FTC'nin hesabına göre kurala uyum yılda yaklaşık 3,22 milyon iş saati gerektiriyor: bunun 2,07 milyon saati hekimler ve ekiplerine, 1,15 milyon saati lens satıcılarına düşüyor. Tahmini yıllık maliyet yaklaşık 134 milyon dolar. Duyuru, kuralın kendisinde bir değişiklik önermiyor; yalnızca mevcut yükümlülüklerin gerekliliğini ve yükünü sorguluyor.
İki gelişme birlikte okunduğunda, ABD'de online lens satışının en tartışmalı noktasının hâlâ reçete doğrulama olduğu görülüyor. Bir yanda hasta özgürlüğü ve fiyat rekabeti, diğer yanda yanlış lensin göze uygulanması riski var. Kontakt lens bir tıbbi cihaz olduğu için markası, malzemesi, eğriliği ve çapı göze göre belirleniyor; reçetede yazılandan farklı bir lensin kullanılması, uyum ve göz sağlığı açısından sorun yaratabiliyor.
Türkiye'deki okur için bu tartışma uzak değil. Türkiye'de 3 Temmuz 2026'da yapılan yönetmelik değişikliğiyle kontakt lenslerin, TİTCK'nın izin verdiği sitelerden ve reçeteli olarak internetten satılabilmesinin yolu açıldı; ancak uygulama kılavuzu henüz yürürlüğe girmedi. ABD'deki dava, reçetenin nasıl doğrulanacağı ve reçetedeki ürünün yerine başka bir ürün verilip verilemeyeceği gibi soruların, kılavuz hazırlanırken ne kadar belirleyici olduğunu gösteren somut bir örnek.
Davaya konu müşteri sayısı 95 binin üzerinde ve dava, online lens satıcılarının reçete doğrulama uygulamalarını doğrudan sorguluyor. FTC'nin eş zamanlı görüş toplaması da bu alandaki yükümlülüklerin yeniden tartışıldığını gösteriyor. Türkiye'de online lens satışının kuralları yazılırken bu deneyim yol gösterici olabilir.
Toplu dava onayı bir mahkûmiyet ya da kusur tespiti değildir; iddialar henüz mahkemede kanıtlanmadı ve şirket suçlamaları reddediyor. FTC duyurusu kuralda değişiklik içermiyor. Lens kullanıyorsanız reçetenizdeki ürünü kullanın; farklı bir lense geçmeden önce göz hekiminize danışın.
Kaynak: Vision Monday – Federal Judge Certifies Class Action Against Hubble Contacts · Contact Lens Spectrum – FTC Seeks Input on Contact Lens Rule